Nói tiếp về các đặc khu kinh tế Việt Nam mà người ta cần chú ý

Nếu quan chức VN muốn biết được đáp số về đặc khu kinh tế đặc biệt Vân Đồn, Bắc Vân Phong, Phú Quốc thì sang UK mà tham khảo tư vấn của họ, vì UK là người quản lý mô hình kinh tế rực rỡ của Hồng Kông hơn 1,5 thế kỷ cho tới khi UK trao trả lại Hồng Kông cho TQ năm 1997. Khi đó dù TQ đã thí điểm mô hình đặc khu kinh tế Thượng Hải, Thẩm Quyến, nhưng thực chất nó chỉ thành công kể từ khi TQ bắt chước mô hình kinh tế của Hồng Kông dạy lại (tức là các chuyên gia điều tiết kinh tế và các giáo sư đại học Hồng Kông dạy dỗ cho người TQ cải sửa lại mô hình đặc khu kinh tế).

Chuyện nữa là tôi để lại món bảo bối về phát triển mô hình kinh tế đặc khu thì có lẽ quan chức VN nên đọc lại các bài viết thất lạc của Giáo sư Kinh tế học người Mỹ Milton Friedman, ông là giáo sư kinh tế học lỗi lạc thiên tài nhất của nước Mỹ, và đã từng giảng dạy kinh tế học tại các trường đại học hàng đầu nổi tiếng nhất của nước Anh và nước Mỹ, ông cũng đoạt Giải thưởng Nobel về khoa học kinh tế (năm 1976), và nhiều huy chương đeo nặng trĩu. Rất tiếc là ông đã qua đời năm 2006.

Bởi lẽ Milton Friedman từng nói: "If you want to see capitalism in action, go to Hong Kong -- Nếu bạn muốn xem chủ nghĩa tư bản đang hoạt động, hãy đến Hồng Kông". Ông viết nó vào năm 1990 với lý luận rằng nền kinh tế Hồng Kông có lẽ là ví dụ tốt nhất biểu tượng về nền kinh tế thị trường tự do tư bản. http://asderathoslchaimclassicalliberalism.blogspot.com/2010/03/milton-freidman.html  

Tuy nhiên nó mâu thuẫn là trong hành động mới đây, chính quyền VN ra luật an ninh mạng, vi phạm nhiều điều cản trở cho sự phát triển kinh tế, nhất là mâu thuẫn với kinh tế tự do tư bản, mà tôi còn mỉa mai là hậu quả nó còn đánh sụt vài điểm phần trăm tăng trưởng kinh tế của VN, không hiểu ai là người đứng sau thiết kế “luật an ninh mạng” đó nhỉ, vì nó mâu thuẫn khi ký cam kết với quốc tế khi VN gia nhập các hiệp thương mại định kinh tế, kể cả WTO, mà cho dù cái luật an ninh mạng đó có thi hành đi nữa và các đặc khu kinh tế VN lập ra và thông qua đi nữa sẽ khó mà thu hút đầu tư từ các công ty công nghệ Mỹ tới VN, kể cả các công ty Âu châu, vì luật pháp của mỗi tiểu bang hay cả liên bang Mỹ cấm tất cả các công ty Mỹ khi tham gia thương mại đầu tư tới các nước đó có quá nhiều vi phạm quyền tự do thông tin, vì cả người nước ngoài cũng bị hạn chế nếu Google họ chặn truy cập ở VN thì chắc chắn chẳng có ai là chuyên gia hay nhà đầu tư nước ngoài như Mỹ và Tây phương tới các đặc khu kinh tế VN đầu tư cả, kể cả các vùng khác của VN.

Hãy nhớ rằng TQ họ khác VN là họ đã xây dựng cái mạng nội địa WeChat và Baidu Tieba để phục vụ cho số dân 1,4 tỷ người của họ, trong khi VN chưa có bất cứ nền móng nào về công cụ tìm kiếm thay thế Google, Facebook,…mà ngày nay ngay cả Ấn Độ, Hồng Kông, hay các cường quốc kinh tế và công nghệ khác vẫn phụ thuộc vào Google, Facebook. Và nó còn mâu thuẫn hơn khi VN vẽ ra sự đeo đuổi công nghệ Blockchain, rồi mơ làm thung lũng điện tử Silicon thì quả là hài kịch mà tôi ví von “nền kinh tế có cái đuôi đi trước cái đầu". Có lẽ ở VN hiện nay muốn kinh tế phát triển thì người ta cần đuổi hết những thành phần bảo thủ giáo điều này ra khỏi chức quyền làm kinh tế, vì họ kém tài lười suy nghĩ, thiếu trí tuệ nên muốn kéo cả quốc gia trì trệ theo họ, đó là điều cần chấm dứt, vì không ai để những kẻ đó bám quyền thêm 1 hay 2 nhiệm kỳ nữa thì mất cả 1 thập kỷ trì trệ...

Trở lại hồ sơ dự trữ ngoại hối và rủi ro tỷ giá của VN trong đầu tháng 6/2018

Trong Economic analysis (Phân tích kinh tế); Phân tích tiền tệ (Monetary analysis); Liquidity analysis (Phân tích thanh khoản) các nước Đông Nam Á hiện nay thì người ta bắt đầu nói nhiều đến sự bất ổn của các nhất là Indonesia khi quốc gia này đang lo ngại sự sụt giá quá mạnh của đồng Rupiah của Indonesia có ký hiệu hối đoái quốc tế là IDR, kế đến là Malaysia thì quốc gia này đang đối mặt rủi ro nợ trái phiếu chính phủ khoảng 17 tỷ USD đáo hạn ngắn có kỳ hạn vay phải trả dồn dập 15 tháng trở lại. Tuy nhiên các nhà phân tích hay các quỹ thị trường giao dịch trái phiếu, hay cả IMF, WB lại chưa xếp hạng VN vào mức rủi ro, và cũng chỉ xếp sau sự rủi ro là Indonesia, Malaysia và VN.

Lý do cũng dễ hiểu là hiện nay rất ít hoặc hầu hết các chuyên gia kinh tế VN, kể cả những người nhà của Bộ Tài chính, NHNN của VN họ cũng không biết thực sự VN đang nắm trong tay bao nhiêu tỷ USD dự trữ ngoại hối thực sự, và bao nhiêu trong số đó là nắm giữ trái phiếu bằng tài sản Mỹ như trái phiếu kho bạc.

Về bối cảnh hồ sơ tôi phân tích trở lại hồ sơ thị trường trái phiếu của VN thì rất lấy làm kinh ngạc là hiện nay VN tăng cường cất giữ dự trữ ngọa hối của họ niêm yết bằng đồng USD tăng đột biến và chỉ xếp thứ 4 là sau Singapore – 119 tỷ USD, Thailand – 57 tỷ USD, Philippines – 31 tỷ USD, Indonesia – 25 tỷ USD và đứng trước Malaysia – 14 tỷ USD (VN hiện nay đã tích trữ được 20,5 tỷ USD trái phiếu kho bạc Mỹ).

Đó là chuyện đáng kinh ngạc khi mới cuối năm ngoái thì VN chỉ đầu tư mua nợ của Mỹ khoảng 14,7 tỷ USD. Vì cuối năm 2015 trước đây khi TQ phá giá đồng RMB để cứu nguy thị trường cổ phiếu và trái phiếu bị bán tháo là giữa tháng 6 kéo dài tới tháng 12/2015 và kéo sang cả đầu năm 2016 thì khi đó VN bán tài sản Mỹ lấy USD về nhà cấp cứu thị trường cũng như chặn đà sụt giá đồng nội tệ VND thì khi đó dự trữ ngoại hối của VN tích trữ bằng trái phiếu kho bạc Mỹ chỉ còn 12,3 tỷ USD. VN tích trữ trái phiếu Mỹ mức thấp nhất kể từ khi công khai tài sản đầu tư này là vào tháng 2/2014 khi đó chỉ có 10,4 tỷ USD. Trong thời gian gần đây, việc NHNN công bố quy mô dự trữ ngoại hối quốc gia liên tục tăng lên hơn 63,5 tỷ USD là những yếu tố góp phần thu hút vốn đầu tư nước ngoài… thì tuyên bố đó chẳng có bất cứ giá trị nào cả, Vì họ chẳng chứng minh được ngoài việc tôi nói VN có 20,4 tỷ USD trái phiếu kho bạc Mỹ nên thực tế cái khối dự trữ ngọaị hối của VN chỉ vào khoảng chưa được 40 tỷ USD.

Việc cái chỉ số USDX ta lui về quá khứ là nó duy trì ở mức 94 trong tuần thứ 3 của tháng 1/2015 thì cái tỷ giá tiền đồng VND nó cũng chỉ ở mức 21.320 VND = 1 USD thôi. Tuy nhiên hiện nay là cũng cùng cái mức là chỉ số USDX trở lại mức giảm cũng quanh cái mốc 94 thì 1 USD có lúc đổi được 22.900 VND. Điều đó có nghĩa là đồng bạc VND của VN sau quãng thời gian đó nó không tăng mà sụt giảm đi cứ 1 USD thì người dân hay nhà đầu tư tích trữ tiền VND bị lỗ vốn 1.580 VND cho 1 USD, nếu nhân rộng ra hễ cứ 1 tỷ USD mua trái phiếu hay tích trữ tài sản tiền VND kể từ tuần thứ 3 của tháng 1 năm 2015 thì bây giờ phí tổn phải trả là người giữ tiền đồng để đầu tư sau khi chuyển từ USD sang tiền VND thì bây giờ kéo tiền ra thì thua lỗ nặng tới 1.580 tỷ VND / 1 tỷ USD, và doanh nghiệp quốc doanh nhà nước đi vay hay nhập khẩu mà thanh toán tiền USD trả nợ thì cứ nhân lên mà trả ra, đó là chưa kể nếu giữ tiền Mỹ đầu tư chứng khoán hay trái phiếu Mỹ thì còn được hưởng lãi suất và giá cổ phiếu tăng mà còn an toàn dù lời ít.

Đối với trái phiếu VN mà thanh toán bằng tiền VND cộng lãi suất cao thì quả nhiên bù đắp lại thì các khoản lời lỗ cũng không chênh lệch bao nhiêu. Nhưng cái rủi ro còn nhân đôi khi chẳng may tiền đồng VND bứt neo thì nhà đầu tư lỗ nặng chỉ trong thời gian ngắn, nên khi người ta nghe tỷ giá VND sụt giá thì giới đầu tư ồ ạt bán tháo tài sản niêm yết bằng tiền VND để chuyển qua USD như việc người ta bán tháo chứng khoán VN trong tháng qua thì khiến cho khối dự trữ ngoại hối của VN cũng bị sụt giảm mạnh chứ không thể tăng.

Chuyện khá chuyên môn nữa là hiện nay là VN gặp rủi ro quá cao khi dựa vào xuất nhập khẩu quá lớn, nhất là nền kinh tế dựa vào xuất khẩu mà thị truowngd tiêu dùng trong nước thì quá kém. Đó là bất cứ khi nào sự sút giảm về xuất khẩu như bảo hộ mậu dịch thì đều dội ngược vào tỷ giá hối đoái của đông bạc VND trượt giá cả.

Cho tới thời điểm bây giờ đây, có lẽ trên thế giới rất hiếm có quốc gia nào có đồng bạc héo úa theo năm tháng như đồng tiền VND. Sự trượt giá của đồng tiền nó không còn ký giải cho xuất khẩu nhiều và rẻ nữa, bởi vì chi phí tài chính cho sự lý luận tài trợ đồng tiền mất giá để xuất khẩu nó là bụp bợm của “con lừa thế kỷ”.

Lý do tôi giải thích dễ hiểu thế này, đó là hiện nay VN đang mắc nợ các khoản nợ trái phiếu quốc trái cần thanh toán nó đã ở mức gần như 65% của GDP, cộng với chi phí tài chính vay nợ rất tốn kém bởi lợi suất trái phiếu rất đắt và cao, cũng như lãi suất ngân hàng đã hạ tới mức âm tột cùng so với lạm phát mà lãi suất vẫn cao nhất Đông Nam Á thì việc tài trợ hay lý luận đồng bạc rẻ để dễ bề xuất khẩu là nguy hiểm, vì nó làm xói mòn giảm giá tài sản tích trữ của người dân.

Tuy nhiên việc tích trữ dự trữ ngoại hối đó nó không phải nhất thiết là mua nợ Mỹ như nắm giữ trái phiếu kho bạc Mỹ để neo tỷ giá hối đoái cột chặt vào đồng USD mà các nước còn tích trữ bằng tài sản khác như vàng, tiền tệ các nước có mức khả tín đáng tin cậy cao như neo vào lãi suất LIBOR của những đồng tiền chính là USD, EUR, JPY, GBP (bảng Anh), Swiss franc (CHF),… kể cả các đồng tiền khác được tính cho giá trị đồng USD thông qua chỉ số USDX qua 6 đồng tiền EUR, đồng JPY, GBP (British Pound), Dollar Canada (CAD), CHF (Swiss Franc Thụy Sĩ), và đồng Swedish Krona (SEK Thụy Điển),…

Đó là quy tắc đầu tư an toàn nhất khi tích trữ tài sản có giá trị để tính toán cho xuất, nhập khẩu và giữ tỷ giá hối đoái. Vì thực tế các nước họ còn tích trữ khối dự trữ ngoại hối. Ví dụ như Malaysia dù chỉ tích trữ dự trữ ngoại hối 14 tỷ USD trái phiếu kho bạc Mỹ là thấp hơn VN, nhưng họ tích trữ tài sản khác như đồng EUR, JPY,…và cả vàng nữa. Cụ thể hiện nay dự trữ ngoại hối của Malaysia đang có 112,9 tỷ USD và trong đó họ có 37,6 tấn vàng. Trong khi Indonesia  thì có 80,6 tấn vàng (125 tỷ USD dự trữ ngoại hối),…

Chuyện khá chuyên môn nữa là hiện nay nắm giữ dự trữ ngoại hối bằng đồng USD như mua trái phiếu kho bạc Mỹ cao hơn Malaysia thì cũng dễ hiểu, đó là tôi giải thích thế này, vì hiện nay VN là quốc gia neo tỷ giá hối đoái cố định vào đồng USD, cũng như xuất khẩu của VN vào Mỹ nhiều hơn Malaysia. Một cách cụ thể nếu như từ tháng 1-3/2018 thì VN xuất khẩu qua Mỹ được 11,4 tỷ USD, và nhập khẩu từ Mỹ là 2,1 tỷ USD thì VN đạt thặng dư thương mại với Mỹ tới 9,3 tỷ USD, trong khi Malaysia thì chỉ đạt thặng dư thương mại (suất siêu) với Mỹ là 6,1 tỷ USD (tính từ tháng 1 cho tới tháng 3/2018) thì điều đó cũng dễ giải thích là VN đang cất giữ tài sản Mỹ nhiều nhất so với các tài sản dự trữ khác. Vì hãy nhớ rằng trong năm 2017 thì VN bán buôn với Mỹ đạt mức thặng dư thương mại lên tới con số đáng kinh ngạc là 38.4 tỷ USD (trong khi Malaysia chỉ đạt mức 24,6 tỷ USD thôi). Đó là cách mà VN tăng cường khối dự trữ ngoại hối của họ khi ưa chuộng tiền Mỹ.

Ôi thôi, tôi nghiệm ra rằng, với mức dự trữ ngoại hối này của VN là rất kém và rất rủi ro bứt neo đồng nội tệ VND của họ. Vì thực tế nền kinh tế VN hiện nay đã khai thác hết công suất về xuất khẩu, cũng như nhập khẩu vượt cả 200% so với tổng sản lượng GDP kinh tế của họ thì quá rủi ro. Vì đối với VN xuất khẩu gần như đạt 100% của GDP thì còn lơn gấp đôi Malaysia, vì dù quốc gia Hồi giáo này nổi tiếng dựa và ngoại thương xuất khẩu, nhưng họ cũng chỉ xuất khẩu đạt cao lắm cũng chỉ chiếm tới 52% so với GDP kinh tế của họ thôi. Ngay cả nước Đức là cường quốc nổi tiếng xuất khẩu và chưa khi nào bị thâm hụt thương mại thì xuất nhập khẩu nền kinh tế Đức cũng chỉ đạt tối đa 74% của GDP, và xuất khẩu riêng thôi cũng chỉ cỡ 57% của GDP mà thôi.

Hiện nay đồng USD đo theo chỉ số USDX tính kỳ hạn 3 tháng qua nó tăng gần mức 4,7% và đang đứng ở mức 94,16 đã làm sự bất an cho cả hệ thống tài chính và thị trường chứng khoán như đứng trên lửa ở VN. Đó là nguy hiểm, việc này nó không thể tái diễn mãi được.

Sau cùng tôi trích dẫn lại các phân tích về lạm phát, giảm phát trong kinh tế học mà Morgan Stanley NYSE: MS gợi ý.  Hiểu đơn giản nhất về lãi suất và sức khỏe nền kinh tế, được giới nghiên cứu phân tích tài chính đúc kết qua các cuộc khủng hoảng kinh tế Mỹ và thế giới. Chỉ cần căn cứ vào đó bất cứ ai, không cần phải là chuyên gia kinh tế cũng có thể nhận biết sức khỏe nền kinh tế. Cụ thể, được định nghĩa như sau:

"Lãi suất kiểm soát dòng tiền trong nền kinh tế. Lãi suất cao kiềm chế lạm phát, mà còn làm chậm nền kinh tế. Lãi suất thấp kích thích nền kinh tế, nhưng có thể dẫn đến lạm phát. Nếu lãi suất đang tăng và các chỉ số giá tiêu dùng (CPI) đang giảm, điều này có nghĩa là nền kinh tế không quá nóng, đó là tốt. Nhưng, nếu lãi suất đang tăng và GDP đang giảm, nền kinh tế đang chậm lại quá nhiều, mà có thể dẫn đến suy thoái kinh tế. Nếu lãi suất đang giảm và GDP ngày càng tăng, nền kinh tế đang tăng tốc, và đó là tốt. Nhưng, nếu lãi suất đang giảm và chỉ số CPI đang tăng, nền kinh tế đang đi dần về lạm phát."

Theo tiếng Anh: "Interest rates control the flow of money in the economy. High interest rates curb inflation, but also slow down the economy. Low interest rates stimulate the economy, but could lead to inflation. If interest rates are increasing and the Consumer Price Index (CPI) is decreasing, this means the economy is not overheating, which is good. But, if rates are increasing and GDP is decreasing, the economy is slowing too much, which could lead to recession. If rates are decreasing and GDP is increasing, the economy is speeding up, and that is good. But, if rates are decreasing and the CPI is increasing, the economy is headed towards inflation.".

Nhưng trong đoạn: "Low interest rates stimulate the economy, but could lead to inflation,...". Đoạn này không áp dụng được cho khối kinh tế các nước dùng chung đồng Euro và nền kinh tế Nhật. Tức là đoạn này nói rằng: "Lãi suất thấp kích thích nền kinh tế, nhưng có thể dẫn đến lạm phát,...". Khốn nỗi nền kinh tế Nhật và khu vực đồng Euro đưa lãi suất về số âm mà còn không gây ra lạm phát, nó lại gây hiệu ứng ngược lại là giảm phát kinh niên.

(*) Tôi để lại đường dẫn về cách theo dõi tỷ giá đồng USD theo cách tính Foreign Exchange Rates - H.10: https://www.federalreserve.gov/releases/h10/hist/default.htm do FED lập ra để lưu trữ hồ sơ đầy đủ vể ảnh hưởng của tỷ giá đồng USD này. Bạn đọc nhấn vào nút tô màu xanh của các đồng tiền chủ lực có buôn bán ngoại thương với Mỹ sẽ lưu trữ tất cả tỷ giá hối đoái của nó.

Vẫn lại là câu chuyện giáo dục mục nát của VN

Ôi thôi, đã lâu tôi không ghé lại phân tích về kinh tế, tài chính và chứng khoán VN, vì dạo này tôi bận việc, và cũng ít chú ý thị trường này. Hình như mấy tháng nay ở VN toàn "significant negative news" (tin tức tiêu cực đáng kể), như thị trường cổ phiếu sụt giá, rồi nhiều thứ sắc thuế đánh đố người dân, họ chuyển cụm từ "thu phí, học phí" sang cụm từ "thu giá". Thật quái đản nhỉ !

Tôi rất quan tâm, và coi trọng giáo dục lên hàng đầu và cũng lại viết vài dòng về giáo dục ở VN, mà hiện nay người lãnh đạo Bộ GD&ĐT của VN là ông Bộ trưởng Phùng Xuân Nhạ này là kẻ bất tài vô năng lực nhất mà tôi chưa từng thấy nơi đâu trên thế giới. Học tới tới tiến sĩ mà phát biểu như vậy thì đất nước suy yếu mất. Hãy nhớ rằng trong quá khứ thì tôi đã từng làm phụ tá kinh tế của Đại học Cornell, chức danh về giảng dạy chuyên ngành tài chính như một giáo sư kinh tế danh dự, tôi cũng đã tham gia giảng dạy và đào tạo khá nhiều nhà đầu tư. Mặc dầu công việc giảng dạy đó nó không có ý nghĩa với tôi cả, nhưng hãy nhớ rằng trong sự nghiệp phân tích kinh tế, phân tích tài chính, phân tích các thị trường chứng khoán, nghiên cứu vốn chủ sở hữu tại công ty,...thì tôi đã nhận thấy rằng không có bất cứ một quốc gia nào phát triển được nếu nền móng giáo dục mục nát. Những quốc gia giàu có, tiên tiến bậc nhất thế giới thì người ta đặt nặng hệ thống giáo dục lên trên hàng đầu. Mà giáo dục đối với các nước như VN lại càng phải tách rời cái sự "con buôn giáo dục" ra ngay. Vì nó vi phạm ngay chính cái giáo điều của Chủ nghĩa cộng sản. Vì Chủ nghĩa cộng sản có một triết lý mà tôi trícch nguyên văn rất lý tưởng, đó là: “Giáo dục miễn phí cho tất cả trẻ em ở các trường công lập”, hay Free education for all children in public schools.

Ôi thôi, tôi thật mỉa mai là hiện nay cái chế độ nhà nước VN nó có thực sự là Chủ nghĩa xã hội lý tưởng hay không, mà tôi mỉa mai nghi ngờ nó chỉ là cái vỏ bọc giả hiệu chỉ để phục vụ cho nhóm thiểu số lãnh đạo quốc gia này mãi mãi vậy.

Cũng nhắc lại  rằng, có lẽ nếu nhà nước VN này muốn cải tổ lại hệ giáo dục thực sự để mơ chuyện rồng cọp tiến tới nền kinh tế 4.0 thì ngay bây giờ họ cần đuổi ngay cái ông bộ trưởng Phùng Quang Nhạ này khỏi chức Bộ trưởng Bộ GD&ĐT này thì nói người ta mới tin được đất nước này có thực sự đi lên hay muốn tụt hậu để ngu dân nhằm dễ quản lý lãnh đạo người dân họ.

Những chuyện hài diễn ra ở VN trong vài ngày qua

Đó là những hồ sơ thật mà như đùa, có lẽ trước đây tôi đã phân tích là Vietnam is a surrealist's dream (Vietnam là giấc mơ của siêu thực). Đó là hồ sơ khó tin nổi là “bản đồ quy hoạch khu đô thị mới Thủ Thiêm mà người ta giải tỏa mấy ngàn hộ dân nó mất tích”. Chuyện nghe như đơn giản, nhưng nó cực kỳ nghiêm trọng, ấy vậy mà mấy ông thứ trưởng Bộ Xây dựng vội vã đăng đàn nó đã vô giá trị là hết thời hạn. Câu chuyện nghe như đùa vậy. Đúng là một đất nước đang vô chủ là vô chính phủ.

Tôi thì nghiệm ra rằng, các hồ sơ khác trong sinh hoạt kinh tế chính trị VN hiện tại, những đề xuất chuyện quái đản tốn kém đều do những cấp từ “Cục”, và cấp “Thứ trưởng” đề xuất. Từ đánh thuế xăng dầu, rồi đến thuế VAT, hay các đề xuất đầu tư vĩ cuồng mà cần gọi vốn con số quen thuộc 50 tỷ USD để đầu tư dự án kéo dài 50 năm đều do những cấp Thứ trưởng đề xuất. Mà những đề xuất đó lẽ do nó phải do cấp Chính phủ và Quốc hội đưa ra, và nếu nó được chuẩn thuận thì phải do người đứng đầu cao nhất của Chính phủ ký và thi hành đạo luật đó. Ngay cả các nước tư bản cao độ như Mỹ nổi tiếng về lĩnh vực tài chính ngân hàng nổi tiếng là độc lập với Chính phủ thì những luật tài chính ngân hàng mới nó phải do Quốc hội và Chính phủ Liên bang phê chuẩn và thi hành, những đạo luật đưa ra phải do người đứng đầu các Hạ viện, Thượng viện chuẩn thuận, và được Tổng thống ký thành luật.

Tuy nhiên ở VN thì khác biệt, đó là quốc gia này đang đẻ ra các luật ma quỷ đều do những thành phần “Cấp phó”, hay “Cấp Thứ trưởng” đề xuất và thi hành. Khốn nỗi những đám người cấp Phó này thì đông hơn quân Nguyên, và rất kém chuyên môn. Họ gần như làm thay mọi thứ những chuyện khó tin nổi ở xứ này. Những thành phần này đều ngồi nhầm chỗ. Tôi lấy ví dụ ngay cả cái Bộ Xây dựng này. Đó là bộ này có 1 ông Bộ trưởng, và dưới đó là 5 Thứ trưởng. Các bộ khác cũng thế, có lúc cao trào thì có tới 7 thứ trưởng.

Đó là hậu quả cái đất nước này rối tung lên bởi những phát ngôn và những đề xuất quái đản đang gây nhiễu loạn cho đất nước này. Nước khác họ chỉ có một ông bộ trưởng và 1 cấp Phó, hoặc quá lắm là 2 cấp Phó, phần còn lại là những cố vẫn chiến lược được chọn lọc phải am hiểu rất chuyên môn từng lĩnh vực để tư vấn cho cấp bộ trưởng.

Tôi hay nhắc lại chuyện khá bi kịch cho VN về hồ sơ Formosa Vũng Áng xả thải chất độc trước đây gieo rắc nỗi kinh hoàng cho nhiều tỉnh, nhiều bang ở vùng biển VN thì nhân vật cấp thứ trưởng Võ Tuấn Nhân Thứ trưởng Bộ Tài nguyên và Môi trường, từng kiêm nhiệm chức Ủy viên Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường của Quốc hội khóa 12, Phó chủ nhiệm Uỷ ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường của Quốc hội khóa 13. Ông này có những đề xuất và có những phát biểu rất quái đản. Nó cũng dễ giải thích mấy tay chân cấp Phó này trình độ chuyên môn là Tiến sĩ Xã hội học mà đi làm chức Thứ trưởng về khoa học công nghệ, thay vì chức tước đó nó do cố vấn, là một chuyên gia về lĩnh vực khoa học chuyên ngành đó.

Ngay cả cái Bộ Xây dựng VN, thì đối với một quốc gia như VN thì họ cần một ông bộ trưởng phải am hiểu chuyên ngành đó, và phải có chuyên môn và kinh nghiệm lĩnh vực đó, còn lĩnh vực kinh tế hay đầu tư thì cần bổ nhiệm các cố vấn là chiến lược gia phân tích kinh tế và đầu tư giàu kinh nghiệm là đủ để thay thế các cấp Thứ trưởng. Tuy nhiên cái chuyện ngẫu nhiên trùng hợp thì tôi lại khá bất ngờ là chức danh Bộ Trưởng Bộ Xây dựng hiện tại của VN là một ông chỉ lấy bằng Thạc sĩ Kinh tế năm 2007 điều hành cái Bộ Xây cất này. Trước đó ông Phó Thủ tướng Trịnh Đình Dũng hiện tại thì giữ chức thì dính dáng đến nghiệp vụ làm kinh tế nhiều hơn nghiệp vụ làm kỹ sư xây dựng,… đó là chuyện quái đản đang diễn ra ở VN, và nó đang ung thối bùng phát khi mà nền kinh tế VN nó đổi mới nhanh hơn dự kiến thì những người lãnh đạo già nua bảo thủ có thời chiến tranh lại đang không theo kịp và không hiểu biết được nên cái đuôi thì chạy trước cái đầu, rốt cục quốc gia này đang ra những chuyện rối tung. Đó là những di sản tàn tích còn lại thời Liên Xô đào tạo ra những con người làm kinh tế đang lãnh đạo VN họ đã đuối sức không theo kịp sự đổi mới của quốc gia này, họ là nguyên nhân kéo sự trì trệ của VN bằng não trạng bảo thủ giáo điều.

Trở lại hồ sơ mỏ dầu Bạch Hổ của VN

Trước hết ở VN rất ít ai chú ý thông tin về hồ sơ mỏ Bạch Hổ này, vì nó được chế độ cầm quyền Cộng sản VN giấu nhẹm rất kín. Hồ sơ này nó chỉ được bung ra khi đó VN từ năm 1994 thời ông Thủ tướng Chính phủ khi đó là Võ Văn Kiệt đã có sự sai lầm tổi tệ nhất khi duy ý chí ký quyết định chọn địa điểm để xây dựng Nhà máy lọc dầu đầu tiên của Việt Nam tại Dung Quất, tỉnh Quảng Ngãi, bất chấp sự cảnh báo của các tổ chức kinh tế tài chính quốc tế như WB, IMF cũng như các tổ hợp dầu khí của Pháp, Mỹ, và cả LHQ nữa. Đó là vì vấn đề chọn sai địa điểm, và nó gây tốn kém về vận chuyển cũng như đầu tư, và cái nhà máy lọc dầu Dung Quất nó đang là gánh nặng cho VN nhiều thứ. Vấn đề tranh cãi xưa kia thì tập đoàn dầu lửa Exxon Mobil Corporation (NYSE: XOM) họ mới đề cập tới cái hồ sơ mỏ dầu Bạch Hổ của VN thì người ta mới bất ngờ là cái mỏ dầu Bạch Hổ đó nó do tập đoàn dầu lửa Exxon Mobil và chính quyền cũ Sài Gòn là VNCH đầu tư sở hữu và khai thác nó.

Có lẽ khi nói tới đây thì tôi giật mình, đó là cái chế độ CSVN này làm tôi nhớ lại chuyện cũ là họ có thói quen vu vạ của một chế độ cướp chính quyền thì đúng hơn thay vì dùng từ mĩ miều giải phóng Miền Nam. Lý do trước đây thì người CSVN đổ lỗi cho chế độ VNCH và người Mỹ lất đi 16 tấn vàng trong tổng số hơn 40 tấn vàng tuồn qua Mỹ hay Thụy Sĩ. Tức là người CSVN họ vừa ăn cướp và đổ lỗi linh tinh thì sau này cái tờ báo Tuổi Trẻ cũng phải thừa nhận số vàng đó chế độ VNCH họ để lại nguyên vẹn cho chế độ CSVN tiếp quản, do nó được Thụy Sĩ và một số giới chức người cộng sản thừa nhận là chính họ lấy số vàng đó, một phần trả nợ cho Liên Xô, phần còn lại tài trợ cho sự nghèo khổ của họ khi chiến tranh kết thúc.

Câu chuyện đó thì tôi lại liên tưởng đến cái mỏ dầu Bạch Hổ của VN, và sau năm 1975 công ty Mỹ là Exxon Mobil và chính quyền Sài Gòn đã để lại nguyên cái tài sản “vàng đen” đó cho chế độ CSVN Bắc Việt tiếp quản thì nói tới đây ngoài khối dự trữ ngoại hối lẫn vàng và nhiều tài sản có giá trị kinh tế rất cao thời đó đều do sở hữu của chế độ cũ Sài Gòn mới có nghiệp vụ chuyên môn để quản trị dự án đầu tư, trong khi người Cộng sản Bắc Việt thì họ không biết làm cái gì cả về kinh tế lẫn quản trị dự án đầu tư. Họ đi đến đâu gọi là giải phóng đến đó thì khố rách áo ôm, là không có tiền dự trữ ngoại hối hay ngân sách để lo cho người dân họ cả, mà chủ yếu thì dành lấy những chiến lợi phẩm của chế độ cũ Sài Gòn để lại.

Cái mỏ Bạch Hổ này sau khi người CSVN họ tiếp quản thì cũng chẳng biết làm thế nào và họ rước Liên Xô vào chia phần, cụ thể họ liên doanh lấy tên nó rất giống cái thời làm kinh tế rách nát gọi là “hợp tác xã xí nghiệp”, và lấy tên là Xí nghiệp liên doanh Dầu khí Việt-Xô, rồi có cái tên Liên doanh Vietsovpetro.

Cái chế độ cũ Sài Gòn này họ có tầm nhìn khá chiến lược khi vẽ ra dự án đầu tư liên doanh với Exxon Mobil mà đến ngày nay nó vẫn còn chi phối đến an ninh năng lượng và đóng góp cho kinh tế của VN rất lớn, nó còn thể hiện sự chủ quyền quyết liệt của chế độ cũ Sài Gòn, gọi là VNCH. Bởi vì cái khu vực khai thác của mỏ dầu Bạch Hổ đó nó được vẽ ra chiếm tới một diện tích cả gần 90 ngàn cây số vuông, tức là 90.000 km vuông, sản lượng khac thác bằng một phần mấy so cái túi dầu của Indonesia khi quốc gia này còn ở trong nhóm OPEC, dù Indonesia có trữ lượng dầu rất lớn là khoảng 3,2 tỷ thùng dầu dự trữ. Mỏ dầu Bạch Hổ đó suốt chiều dài lịch sử cả gần nửa thế kỷ rồi thì nó là nguồn thu ngân sách và đóng góp ngoại tệ khá nhiều cho nhà nước VN này.

Cái mỏ dầu Bạch Hổ này gần như nó chi phối toàn bộ sản lượng khai thác dầu khí của VN, có thể hơn 65% sản lượng khai thác.

Sau này người CSVN làm mất quá nhiều lãnh hải biển đảo vào tay TQ thì việc mở rộng khai thác thăm dò dầu khí của VN bị ngưng và thu hẹp, thí dụ như dự án thăm dò khí đốt Repsol của Tây Ban Nha tại lô 136/03 thuộc bãi cạn Tư Chính, dự án Cá Rồng Đỏ của VN, thì họ cũng rút đi vì  sự nhược tiểu yếu hèn của VN không xác quyết chủ quyền, kể cả dự án Mỏ Cá Voi Xanh của ExxonMobil ở lô 118 ngoài khơi Đà Nẵng cũng thế.

Ôi thôi đó là kết cục bi kịch cho VN, vì tôi nghiệm ra rằng cái mỏ Bạch Hổ thì cũng chỉ khai thác dăm vài năm nữa là cạn dầu, và VN hiện nay họ không đầu tư thăm dò dầu khí để dự phòng cũng như xác quyết chủ quyền thì đến một ngày không xa thì quốc gia này sẽ trở thành nhà nhập khẩu dầu thô hàng đầu thế giới, mà đã nhập dầu thô thì phải thanh toán bằng USD và cần dự trữ ngoại hối rất lớn thì nó sẽ gieo họa cho VN phải đóng thuế cao hơn nữa để có được giá dầu và giá xăng chế biến để dùng. Chế độ cầm quyền CSVN này đã gần nửa thế kỷ quản lý đất nước rồi, và họ chưa khi nào tạo ra một sản phẩm dự án đầu tư chia sẻ cho người dân họ cái gì cả, mà trái lại mà người dân còn phải đóng thuế phí để trả thêm tiền nữa, như lĩnh vực dầu khí chẳng hạn, họ xây cái nhà máy lọc dầu đội vốn và tốn kém vì công nghệ lạc hậu khi sản xuất ra xăng dầu thành phẩm rồi thì còn bán đắt hơn cả xăng dầu nhập khẩu nên họ đề xuất đánh thuế cho cao để bắt tất cả người dân trả thêm tiền bù đắp cho sự thua lỗ ấy thì quả là chuyện lạ khó tin nổi, rồi còn thuế xăng dầu môi trường nữa thì tăng hết biên độ cũng là chuyện hài cũng rất khó tin nổi.

Vì sao các giấc mơ vĩ cuồng đầu tư chục tỷ đô ở VN đều bị thất bại

Đây có lẽ là hồ sơ kinh tế, đầu tư mà nhiều năm tôi mỉa mai về sự vĩ cuồng mà còn cuồng dại của một số doanh nghiệp, tỷ phú VN, cũng như cả hệ thống chính trị và chính phủ quốc gia này bị rơi vào bẫy việt vị thất bại bẽ bàng là quy hoạch tốn kém xong để đó vì không có tiền đầu tư, tỷ phú ảo và doanh nghiệp vốn ít nợ nhiều thì bỏ trốn không nói lời tạm biệt, đó là chuyện hài kịch đang diễn ra ở VN bao nhiêu năm rồi và bây giờ vẫn thế.

Về các dự án đầu tư vĩ cuồng thì đầu tiên tôi nhắc lại đó là sự thất bại của Tập đoàn Dầu khí Thái Lan (PTT) khi háo danh đầu tư vào xây dự án lọc hóa dầu Nhơn Hội với vốn đầu tư ban đầu vẽ ra là 28 tỷ USD, và sau đó hạ xuống còn 22 tỷ USD rồi sau đó tập đoàn PTT này biến mất bí ẩn, và nó để lộ ra một sự thật kém chuyên môn nhất của cả hệ thống kinh tế của chính phủ VN lẫn hệ thống chính trị của tỉnh Bình Định, đó là từ ông Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng cho tới 6 hay 7 cấp phó thủ tướng, và dưới nữa là Bộ Công thương, Bộ Tài chính, hệ thống cố vấn kinh tế của chính phủ và hàng loạt những ông bà giáo sư tiến sĩ quốc doanh đều sai hết.

Các dự án vĩ cuồng khác, như dự án siêu kế hoạch 37,3 tỷ USD của Nhật xây thành phố thông minh tại Hà Nội, kế đến là ông Chủ tịch Geleximco Vũ Văn Tiền đề xuất xây cất dự án gọi là “4 siêu dự án hơn 50 tỷ USD” để xây đường cao tốc Bắc Nam đoạn Thanh Hóa - Hà Tĩnh và Tp.HCM đến Khánh Hòa, dự án đường bộ cao tốc Hạ Long - Vân Đồn - Móng Cái, dự án đường sắt cao tốc Bắc Nam, dự án xây dựng Cảng hàng không quốc tế Long Thành,…rồi dự án gọi vốn IPO 100 tỷ USD của doanh gia nào đó ở VN, và mới đây Tập đoàn IPP muốn huy động nguồn vốn khoảng 50 tỷ USD vào đặc khu kinh tế Bắc Vân Phong,…và điều quái đản hơn là những lãnh đạo doanh nghiệp này đều được ung dung đi lại trong phủ thủ tướng nước cộng hòa xã hội chủ nghĩa VN, và được lãnh đạo cao cấp nhà nước tiếp đón như một thượng khách nguyên thủ của quốc gia.

Tôi thì giật mình là sau đó tất cả đều là những dự án vẽ ra của ‘siêu dự án con lừa của thế kỷ 21”. Và nó phơi bày sự yếu kém tột cùng của bộ máy điều hành kinh tế và thẩm định rủi ro của đất nước này. Nó cho thấy cả hệ thống điều hành kinh tế của VN không có bất cứ một chuyên gia hay chiến lược gia phân tích am hiểu thị trường để thẩm định rủi ro dự án đầu tư, và nó gây ra sự mất thời gian cho cả hệ thống lãnh đạo cao nhất của chính phủ VN khi dành tiếp đãi những doanh gia, hay nói đúng hơn là “doanh gian” hay mơ chuyện vĩ cuồng là họ thích đọc truyện cổ tích thay vì họ nên đọc truyện “Mô hình Ponzi”, và cần đọc các tiểu thuyết Enron, Bernie Madoff để nghiệm ra cho mình bài học thực tế hơn.

Trở lại chuyện các dự án huy động vốn con lừa của thế kỷ 21 tại VN bị thất bại mà tôi hay cảnh báo trước đây và sau này vẫn thế, đó là tôi nhắc lại chuyện bài học vỡ lòng khi huy động vốn vay nợ trên thị trường tài chính quốc tế. Đó là trong hệ thống đòn bẩy vay nợ tài chính cũng như huy động vốn của hệ thống tài chính hiện đại ngày nay thì bất kể công ty nào cũng niêm yết giá chứng khoán của họ, và chủ tịch CEO lãnh đạo và giới cổ đông, và công chúng đông đảo nắm giữ là người quyết định khả năng tài chính của công ty. Ví dụ như nắm giữ chứng khoán, và trường hợp khác là quỹ đầu tư vốn, và nó cũng được thông qua sự đánh giá tín nhiệm của công ty đó như hình thức đánh giá tín nhiệm của các chính phủ mà các hãng đánh giá tín nhiệm Standard & Poor’s, Moody's, Fitch Ratings hay làm nghiệp vụ thẩm lượng rủi ro các tờ trái phiếu của các chính phủ đi vay.

Về bối cảnh huy động vốn vĩ cuồng của các doanh gian VN, đó là tôi hay nhắc lại kinh nghiệm bài học cũ. Đó trường hợp Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất, hay UAE, mà điển hình là thành phố Dubai khi huy động vốn ban đầu 60 tỷ USD để đầu tư hạ tầng của họ, và sau đó huy động thêm 90 tỷ USD trái phiếu có đảm bảo của Saudi Arabia và nhiều tổ hợp ngân hàng tài chính quốc tế tham gia bảo lãnh và cho vay nợ thì cái giá của nó rất rẻ và rất hiệu quả so vơi việc huy động vốn siêu đắt đỏ của Hà Nội khi có kế hoạch 37,3 tỷ USD của Nhật xây thành phố thông minh.

Lý do UAE dễ dàng bảo lãnh vốn vay tài chính lớn lãi suất rẻ, đó là họ có khả năng trả nợ, và đánh giá tín nhiệm trái phiếu chính phủ khá cao từ cấp AA. Trong khi VN là cấp rác B1 cho đến BB- thì đó là mức rác của các tờ trái phiếu của VN nếu phát hành nợ huy động vốn cho đầu tư, kể cả đứng ra bảo lãnh cho tư nhân vay nợ cũng thế.

Chuyện khá chuyên môn nữa trong bài học vỡ lòng để huy động vốn đầu tư lớn. Nếu như các nước khác họ dễ huy động vốn, đó là bởi vì đánh giá tín nhiệm trái phiếu của chính phủ nước đó ở mức độ khả tín đáng tin cậy. Đầu tư dự án có chi phí thấp, phẩm chất dự án đầu tư có hiệu quả cao không có chỗ đứng và chân đứng cho nạn tham nhũng và lợi ích nhóm đất sống, VN thì toàn là thứ sâu bọ tham nhũng cả các dự án xã hội hóa quốc gia thì càng khó đi vay. Chẳng hạn thành phố Dubai họ có thể xây cất đường siêu xa lộ cao tốc 12 làn xe chất lượng bảo hành 50 năm mà chi phí giá thành thấp chỉ bằng  1/3 của VN, đó là VN xây xa lộ cao tốc chỉ có 6 làn xe thời gian bảo hành thấp và dễ hư hỏng xuống cấp mà còn đắt hơn gấp 3 lần chi phí xây dựng của thành phố Dubai thì VN gặp rủi ro khó vay nợ được, nhất là doanh gian và doanh nghiệp tư nhân VN cũng thế.

Đối với doanh nghiệp rồ dại VN, họ hay có những ý tưởng rồ dại và hay bị quốc tế khinh miệt mà còn miệt thị, đó là họ làm giàu đi lên từ đất, như các dự án bất động sản, vốn liếng chủ sở hữu chỉ dăm vài ngàn tỷ VND hay quá lắm là chục ngàn tỷ VND thôi, nhưng cũng tự tin huy động vốn để kiếm ra 50 tỷ USD, hay 100 tỷ USD để đầu tư cho các dự án vĩ cuồng, họ cứ nghĩ là có tài sản thế chếp như các dự án đầu tư sân golf, khách sạn, biệt thự, khu nghỉ dưỡng,….để xem như đó là tài sản định giá để thế chấp đi vay. Nó cũng áp dụng cho chính phủ VN cũng thế, là chính phủ VN khi đi vay cũng vậy là họ cứ nghĩ là có tài sản đất đai, mấy trăm hay mấy ngàn tòa nhà cao tầng trọc trời, rồi bãi biển, bờ biển để xem như đó là tài sản thế chấp đi đi vay.

Tuy nhiên trên thị trường tài chính quốc tế thì họ không cần mấy thứ đó, họ chỉ cần là đi vay thì có khả năng trả nợ hay không? Và họ cũng chẳng cần đưa người của họ tới tận VN để đi xem các trụ sở tòa nhà cao tầng trọc trời hoành tráng, hay các công trình thi công vẽ ra trên giấy hoặc sẵn có như  sân golf., biệt thự, khách sạn, rồi đất đai cảng biển, đặc khu kinh tế,…để có thuyết phục vốn vay 50 tỷ USD, hãy nhớ rằng giới đầu tư và thị trường tài chính họ không cần quan tâm mấy thứ vớ vẩn đó. Và họ chỉ quan tâm làm mấy thứ đó có thể kiếm ra tiền để trả nợ cho họ hay không, nếu họ thẩm định thấy rằng đó là dự án con lừa thế kỷ là vay nợ chỉ có trì hoãn trả nợ là xin ân hạn giãn nợ thì đừng có thuyết phục hay cố đi vay nợ nữa, dù có là công ty tài chính hay các quỹ đầu tư cũng vậy, vì giới cổ đông sẽ không chấp nhận cho vay huy động vốn đó thì cũng là con số không vậy thôi.

Cái chuyện rất chuyên môn nữa là hiện nay trái phiếu quốc trái của chính VN phát hành nợ còn chưa thể đi vay được 3 tỷ USD vốn tài chính thì huống hồ mấy công ty tư nhân cò con của VN kia đòi huy động vốn vay 50-100 tỷ USD. Vì khi doanh nghiệp tư nhân đi vay nợ kiểu đó mà mất khả năng chi trả thì xù nợ, mà doanh nghiệp tư nhân đi vay thường phải trả lãi cao hơn chính phủ đi vay. Lý do mấy tờ trái phiếu chính phủ đi vay thì an toàn dù mất khả năng chi trả thì vẫn còn có thể in tiền ra trả bằng cách bắt tất cả người dân trả nợ qua thuế và lạm phát. Trong khi mấy công ty doanh nghiệp tư nhân của VN chỉ là hạng bát nháo chợ búa, và có thành tích đi vay mà hay quên ngày trả nợ.

Về chuyện vay nợ huy động vốn kiểu này thì tôi hay phân tích nhiều lần rồi nên không nói lại nữa, nhưng kết luận ngắn gọn là sự thật bẽ bàng là tất cả các dự án đầu tư vĩ cuống “tỷ USD”mà tôi hay mỉa mai đó thì nó tạt gáo nước lạnh sự thật bẽ bàng cho cả mấy doanh nghiệp VN lẫn doanh nghiệp Thailand, lẫn chính phủ VN, vì có lẽ họ sau khi vẽ ra dự án đầu tư đó và đi vay nợ của các tập đoàn tài chính quốc tế thì bị người ta từ chối cho vay nên xấu hổ âm thầm rút chạy khỏi VN mà chả có lời giải thích nào, còn chính phủ VN thì ngơ ngác khi đã quy hoạch dự án và ngóng đợi trong tuyệt vọng, vì mấy nhà đầu tư và doanh nghiệp tư nhân kia bỏ của chạy lấy thân cho có danh dự vì không huy động được vốn tỷ USD thì chờ họ làm gì nữa, và tốt nhất là trả lại đất đai quy hoạch đó cho người dân họ sản xuất thì còn hữu ích,…

Khi những người cộng sản VN vẫn ảo giác cuồng Nga

Trong hồ sơ phân tích kinh tế và chính trị khi nói về ông Tổng thống Putin sáp nhập Crimea (Ucraina) của Liên Xô trước đây vào lại Liên bang Nga vào năm 2014, thì giới chức nhà nước cộng sản VN cùng báo chí quốc doanh cuồng Nga thì họ ca ngợi Liên bang Nga và đả kích chỉ trích Tây phương và Mỹ khi dùng biện pháp cấm vận Nga, và họ cũng đồng thời đả kích Ucraina vô ơn bội nghĩa phản bội nước Nga để đi  theo tư bản Tây phương để nhận viện trợ kinh tế,…

Đó là sự cuồng dại mà còn rồ dại ngu dốt của quan chức CSVN, dù rằng những người cộng sản này được cho qua du học thời Liên Xô và cũng được Ucraina nuôi dạy, nhưng hình như họ qua Liên Xô hay các nước Đông Âu cử tuyển học thời chiến tranh thì có lẽ họ được cộng sản Liên Xô dạy cho cái dối trá tuyên truyền chứ không dạy cho cái thật.

Sự thật thì năm 2014, Putin của nước Nga đã vi phạm điều tồi tệ mà nhà nước cộng sản VN không thấy ra, đó là Nga vi phạm văn bản ngoại giao, Biên bản ghi nhớ về bảo đảm an ninh của Budapest (Budapest Memorandum on Security Assurances), nó được ký kết tại hội nghị OSCE tại Budapest, Hungary ngày 5/12/1994. Nguồn dẫn: http://www.ukrainiansofbuffalo.com/2-buffalo-uki-news/103-budapest-memorandums-on-security-assurances-1994.html ;  http://www.msz.gov.pl/en/p/wiedenobwe_at_s_en/news/memorandum_on_security_assurances_in_connection_with_ukraine_s_accession_to_the_treaty_on_the_npt?printMode=true  ,  văn bản lớn http://www.pircenter.org/media/content/files/12/13943175580.pdf  những văn bản đó nó có lưu trong hồ sơ của Liên Hiệp Quốc, Budapest , Hungary, Vienne (Áo),…

Đó là Putin đã vi phạm trắng trợn kể cả vi phạm một phần trong Hiệp ước Helsinki, đó là nước Nga đã ký và cam kết tôn trọng sự toàn vẹn lãnh thổ của Ukraine, kể cả những nước Belarus, Kazakhstan. Bản ghi nhớ được ký kết bởi ba cường quốc hạt nhân, Mỹ Liên bang Nga, và Vương quốc Anh cũng như có sự tham gia quan sát của Trung Quốc và Pháp. Văn bản ghi nhớ đó là Nga cam kết tôn trọng chủ quyền những nước Ukraine, Belarus, Kazakhstan là không can thiệp vào chính trị, không sử dụng vũ lực để xâm chiếm những nước đó, và Nga đã ký cũng như đã cam kết tôn trọng chủ quyền toàn vẹn lãnh thổ của Ukraine, và đổi lại Ukraine sẽ giải trừ từ bỏ vũ khí hạt nhân, khi đó Ukraine mới là cường quốc có kho võ khí hạt nhân cực lớn do Liên Xô tan ra để lại, hoặc nó do Ukraine phát triển, vì Ukraine khi còn trong Liên Xô thì họ là cái nôi của khoa học về hạt nhân và tên lửa xuyên lục địa.

Một điều có lẽ ông Tổng thống Nga Vladimir Vladimirovich Putin đã không nắm rõ về biên bản ghi nhớ Budapest năm 1994, có thể ông ta lên làm tổng thống Nga năm 2000 và không nhớ rõ về nó hoặc cố ý không biết. Qua đó cho thấy bản chất loại người bất tín như vậy thì ngày nay rất khó ai có thể tin ông này.

Bản chất của nước Nga thì luôn thể hiện một cường quốc bất tín là chưa bao giờ họ đáng tin cậy cả. Đó là nước Nga thời khủng hoảng kinh tế tồi tệ những năm 1998, khi bị ảnh hưởng của cuộc khủng hoảng tài chính của các nước Châu Á (Đông Á). Đó là nước Nga nhận được viện trợ rất lớn của Âu châu và Mỹ về các khoản vay khẩn cấp, kể cả các khoản viện trợ kinh tế để giúp nước Nga ra khỏi khủng hoảng tồi tệ. Đó là hãy nhớ rằng, khi Nga gặp khủng hoảng năm 1998 và kéo dài vài năm và gần như nước Nga có thêm kịch bản tan rã lần thứ 2 tiếp nữa. Đó là bởi vì vào những năm 1998-1999 thì các khoản nợ nần của chính phủ Nga gần như đạt mức 100% của GDP, đất nước này cạn kiệt, dù rằng tỷ lệ lạm phát từ 2.334% vào năm 1992 có kéo xuống thấp lại rơi vào tình trạng gảm phát những năm 1998 vì người dân cạn tiền, dự trữ ngoại hối cũng cạn gần như không có nổi được 5 tỷ USD để tài trợ cho kinh tế cũng như bảo trì kho võ khí hạt nhân. Vì hãy nhớ rằng năm 1998 thì GDP của Nga chỉ còn có 196 tỷ USD. Trong khi tỷ lệ tất nghiệp của dân Nga thời đó là năm 1998-1999 đạt mức cao kỷ lục nhất tới 15% dân số không có việc làm và không lao động mà với một đất nước có diện tích quá lớn, dân số thì quá ít ỏi mà tỷ lệ không có việc làm chiếm tới mức 15% đó thì việc như tôi nói nước Nga tan rã thêm lần nữa cũng có thể xẩy ra.

Khi đó các cường quốc Tây phương, và Mỹ đã giúp Nga tiền bạc và kỹ thuật để cứu nguy kinh tế cho Nga cũng như để đảm bảo kho võ khí hạt nhân giết người hàng loạt của Nga được bảo quản tốt nhằm tránh rơi vào tình trạng hỗn loạn, cũng như nhằm tránh để thứ võ khí đó rơi vào tay nước bất hảo khác. Đó là người Ng chưa bao giờ nghĩ đến như vậy, là đất nước này đã có những lần hỗn loạn như vậy. Nga là quốc gia không hẳn có tham vọng, người Nga không hẳn là họ thích mơ chuyện vĩ cuồng vĩ đại làm bá chủ thế giới, mà là nước Nga có những ông lãnh đạo độc tài hay có giấc mơ tham vọng quá lớn so với khả năng quá kém về kinh tế.

Nước Nga của Putin bất kể khi nào kinh tế mạnh lên một chút nhờ giá dầu thô có giá, nguyên liệu hàng hóa có giá thì hay mơ chuyện tham vọng trở lại thời Liên Xô là chính họ mới là thủ phạm gây chiến tranh để nhắm vào hai đích, một khôi phục nước Nga trở lại Liên Xô, hai là lái buôn võ khí và bán dầu thô, cũng như khoáng sản kim loại,….

Bất kể nơi đâu có bàn tay Nga tham gia thì nội chiến của quốc gia đó kéo dài dai dẳng. Mỹ thì cũng phạm nhiều sai lầm như Iraq, Libya , nhưng cũng chỉ vì ngăn cản sự bành trướng của Nga thôi.

Bài học thấy ra là Bắc Triều Tiên kéo dài dai dẳng, đó là nước Nga luôn thò bàn tay chơi trò hai mặt là họ chưa bao giờ muốn sự yên bình ở bán đảo Triều Tiên, lý do cũng dễ hiểu để cho Mỹ bận rộn với Bắc Triều Tiên, cũng như tốn kém tiền bạc để Nga có cơ hội làm vua của thế giới.

Việc ông Trump quyết liệt đơn phương chấm dứt sự can thiệp vào bán đảo Triều Tiên bằng cách gia tăng cấm vận cứng rắn cũng như sẵn sàng dùng biện pháp mạnh được LHQ hậu thuẫn để bắt tàu Nga vi phạm luật khi buôn lậu trợ giúp Bắc Triều Tiên, kể cả dùng biện pháp mạnh tay phong tỏa và cấm vận tất cả các công ty nào của Nga tiếp tay cho Bắc Triều Tiên sẽ bị cho ngưng giao dịch tài chính và chứng khoán qua ngả trung gian từ London, Hồng Kông, New York, vì các công ty Nga chỉ sống được nhờ họ huy động vốn và giao dịch hàng hóa qua ngả các thị trường này thì Nga mới thoái lui và quả nhiên Bắc Triều Tiên cùng cuỗn khi bị cắt hết nguồn cung ứng mấy chục năm mà Nga vi phạm luật quốc tế.

Đối với TQ cũng thế là thực tế TQ có rất nhiều doanh nghiệp của họ niêm yết chứng khoán và các dịch vụ huy động vốn tài chính trung gian qua ngả London, hay các nước Âu châu, mà nhất là Mỹ, thì tất cả các công ty lớn nhất của TQ đều có niêm yết qua ngả New York, London, Hồng Kông thì đều phải dè chừng khi Anh, Mỹ có thái độ cứng rắn với Bắc Kinh thì TQ hạ nhiệt và không vi phạm luật cấm của LHQ. Tuy nhiên chỉ duy nhất là nước Nga của Putin thì trơ cái mặt ra vi phạm đủ thứ.

Hiện nay thế giới đột ngột ca ngợi ông Tổng thống Mỹ, Donald John Trump và đồng cấp Tổng thống Hàn Quốc Moon Jae In sẽ nhận giải thưởng Nobel hòa bình nếu họ chấm dứt hoàn toàn chiến tranh và giải giáp vũ khí hạt nhân trên bán đảo Triều Tiên. Nhất là ông Trump từng bị ví là thần chiến tranh thì nay đảo chiều thành thiên thần của hòa bình mà còn được đề cử giải thưởng Nobel hòa bình nếu Trump và Kim Jong-un ký thỏa ước hòa bình là Mỹ sẽ không can thiệp quân sự vào Bắc Triều Tiên thì ông Putin của nước Nga bị ném ra rìa mà còn bị miệt thị vì lộ tẩy là chả có làm lên tích sự gì cho hòa bình thế giới cả ngoài việc canh giữ kho võ khí hạt nhân dọa nạt thế giới.

Trước đây những kẻ cuồng Nga ở Vietnam thì hay đả kích chính sách diều hâu của ông Trump, và ca ngợi Putin là người canh giữ cho hòa bình. Và thực chất nó lại ngược lại là nhờ chính sách răn đe siêu cứng cáp và diều hâu của ông Trump mới khiến nhà lãnh đạo Triều Tiên Kim Jong Un xuống nước, cũng như vài lãnh đạo độc tài nhượng bộ.

(*) Ôi thôi, sau cùng tôi nghiệm ra rằng, nước Nga đang nợ nước ngoài hơn nửa ngàn tỷ USD, tức là Nga đang nợ nước ngoài tới 527 tỷ USD. Hãy nhớ rằng cái đồng Ruble của Nga mất giá cùng lợi suất trái phiếu của Nga nhảy vọt lên cao vừa qua, đó là Nga phải thanh toán cho chủ nợ nước ngoài 11,5 tỷ USD trái phiếu đáo hạn dồn dập. Cái đồng Ruble của Nga sụt giá tới 8,7% trong tháng qua mà ông Trump mỉa mai khinh thường cáo buộc Nga phá giá đồng nội tệ là đồng Ruble để hỗ trợ xuất khẩu, đó là ẩn ý của ông Trump thì báo chí VN chả hiểu gì cả, và nhân cơ hội đó thì cả đám giáo sự tiến sĩ kinh tế quốc doanh nhà nước nhảy vô phân tích. Tôi thì mỉa mai là phân tích cái gì, đó là Nga phụ thuộc vào bán dầu thô thì cần đồng Ruble có giá và ổn định mới có lời chứ Ruble mất giá thì có xuất khẩu được thứ khác đâu mà phân tích.